L'Express.fr (Juillet 23 2011) - Japon: le maire qui veut sauver sa ville après Fukushima

["...Devant la mairie, un panneau indique en temps réel les niveaux de radiation dans l'air : 0,68 microsievert par heure. Bien plus que la norme légale." Norme internationale: 0.1 microsievert/heure; xin đọc trọn bài để thấy sự khác biệt trong việc diễn dịch, qui định và áp dụng các mức phóng xạ cho là an toàn cho con người. Katsunobu Sakurai.]

Libération.fr - Académie des Sciences (27 Juin 2011): Đại địa chấn 11 th3 2011 có thể dự kiến được

"...Đại địa chấn có thể dự kiến được... Không phải về thời điểm nào đại địa chấn xảy ra, ở đâu, mà là về cường độ và việc chắc chắn nó sẽ xảy ra... Thời gian dự kiến có đại địa chấn phải là nhiều thế kỷ, chứ không phải một thế kỷ."

* The Japan Times online (July 4 2011): 'Software' to deal with disasters. [Quan điểm về thời gian dự kiến đại địa chấn trong bài này (phải là 1000 năm thay vì một vài trăm năm) có phần phù hợp với thời gian bảy trăm năm* trong tài liệu bằng tiếng Pháp trên đây.] *[sự biến dạng (nhanh hơn dự kiến) của mảng đáy bể tại vùng chuồi lún có thể kéo dài ít nhất 700 năm để gây ra đại địa chấn.]

* Tech Talk (June 27 2011): Seismologist Warns of More Nuclear-Quake Disasters.         

The Mainichi Daily news (May 23 2011): Gov't sparks confusion over seawater injection into troubled nuclear reactor

* Xin xem "Cached" vì kết nối gốc đã được tháo gỡ.
* Tin cập nhật (June 13 2011): Thủ tướng Nhật "quản lý vi-mô" việc ngưng làm nguội lò số 1 . Idaho Samizdat: Nuke Notes [NYT  - Japan's Prime Minister micro-managed Fukushima crisis.]
* Bloomberg (June 22 2011): Japan Must Decide If Tokyo Electric Was Too Slow to Flood Plant, UN Says. ["...Giám đốc nhà máy Masao Yoshida sau đó không tuân lệnh ngừng bơm nước biển vào lò số 1, Tổng Giám đốc Junichi Matsumoto nói vào ngày 26 tháng năm." (Do đó không có chuyện ngừng bơm nước trong 55 phút.)]
- (Lò nguyên tử số 1 - Fukushima: Tiếp theo vụ isolation condenser bị cho ngừng chạy ngày 11 tháng 2 2011 là vụ ngừng bơm nước biển để làm nguội lõi lò ngày hôm sau trong 55 phút.) [Xin xem tin mới ngày 31 tháng 5 2011 của "The Denki Shimbun" ở cuối trang.]
- About recriticality [massive explosion]:  "... "At one time, Madarame had said, "There was no way I said anything about recriticality (tái tới hạn). My knowledge of nuclear power generation has been underestimated. That's an insult." [Nói về khả năng tưới nước biển vào khối lõi nhiên liệu có thể gây nổ lớn (phản ứng hạt nhân lần nữa.)]
* The Mainichi Daily News (May 23 2011): Kan denies ordering suspension of seawater injection into Fukushima nuke plant
* Kyodo news (May 28 2011):  No need to punish Fukushima nuke plant chief for unreported step: Kan
* About criticality (tới hạn). [Tại một nhà máy chuẩn bị nhiên liệu cho lò phản ứng nguyên tử thí nghiệm, nơi đó, nhiều qui tắc - chưa kể những phần thiếu sót trong tập qui tắc an toàn như huấn luyện và mô tả khả năng hành nghề - về an toàn phóng xạ bị vi phạm, bởi cấp quản lý và công nhân.]
* The Denki Shimbun (May 31 2011): Fukushima I "didn't stop" pumping seawater into unit 1.

The Japan Times online (May 17 2011): 'Tokyo: What lessons can Japan learn from the disasters of March 11?'

* Alex Mizumoto - Student, 22 (Japanese/American):
"Tsunami-prone communities ignored warning signs written on stones advising against building beyond a certain point towards the coast. Hopefully in future these warnings will be heeded."

* Enenews (May 16 2011) - China syndrome, about

* NHK News (May 17 2011): Nuclear plant cooling system manually shut down (on March 11 2011)
(đang có điều tra xem vận hành viên tổ lò hạch nhân số 1, Fukushima có hành động đúng qui định hay không (nếu không có lý do nào khác) vì việc tắt hệ thống làm nguội lõi khẩn cấp - ECCS* - dẫn đến lõi lò bị tan chảy thành corium. Xem thêm China syndrome). *[Các nguồn khác ghi rõ là isolation condenser.]

* Chỉ có lò số 1 loại cũ nhất trong 6 lò mới có isolation condenser, chưa kể ECCS. Isolation condenser nằm ở đâu? Sơ đồ.

Isolation condenser (đồ hoạ - nhà máy Oyster Creek, Hoa kỳ) có nhiệm vụ biến hơi nước từ lò thành nước, và do trọng lực, nước đó được đưa trở lại lò. Hơi nước mang nhiệt năng bình thường do turbine/condenser chính tiếp thu; nay vì turbine/condenser chính không dùng được hơi nước (turbine và condenser chính bị cách ly khi nhà máy không phát điện trong khi lò vẫn còn nóng) thì isolation condenser thay thế để tiêu thụ nhiệt năng của hơi nước để làm giảm bớt nhiệt độ và áp suất của lò. [Bên trong isolation condenser, nước có nhiệm vụ làm nguội vỏ ngoài của hàng nghìn ống (hơi nước di chuyển bên trong các ống); nước này sau khi làm nguội hơi nước sẽ bị bốc hơi nếu không được từ các bồn chứa bên ngoài thường xuyên bổ sung số lượng kịp thời. Loại nước này đã được xử lý khử khoáng chất với mục đích chống xói mòn; nước làm nguội mà không trực tiếp tiếp xúc với hơi nước và nước của lò.][All Things Nuclear (May 25 2011) - Dave Lauchbaum: Fukushima Dai-Ichi Unit 1: The First 30 Minutes.]

* All Things Nuclear (July 18 2011) - Video: What Happened at Fukushima [Riêng tổ máy 1 của Fukushima Daichi có bộ phận isolation condenser được trình bày với chi tiết đồ hoạ chi tiết nhất. ]

* Cũng theo anti-nuclear soup , isolation condenser còn có nhiệm vụ quan trọng là điều độ mực nước (bằng chính số lượng hơi nước phát sinh được làm nguội trở thành nước) cho lò nếu vì lý do gì mà các bơm tiếp tế chính rút nước từ condenser chính không làm được nhiệm vụ của chúng (hơi nước tiếp tục được sinh ra do nhiệt phân rã vừa sau khi nhà máy ngừng hoạt động):

"...But Dave Lochbaum notes that Unit 1 had a different “water makeup system”—which is used to keep water levels where they should be—than Units 2 and 3. Moreover, even if the cooling system had not been shut off by a worker, it would have failed shortly on its own.

This is what Dave says about the makeup systems:

Unit 1 did not have the steam-driven vessel makeup system that was installed and used on Units 2 and 3. Unit 1 had what is called an isolation condenser to perform vessel water inventory control and vessel pressure control.

The isolation condenser is a large tank of water. If the normal makeup flow of water to the reactor vessel is lost, battery-powered valves open to allow steam produced by decay heat in the reactor core to flow through thousands of tubes in the isolation condenser. That steam is condensed back into water and flows by gravity to the reactor vessel. This process controls the amount of water in the pressure vessel, since it limits the steam (and thus water) lost through relief valves to the torus (which is part of the primary containment vessel).
This process also controls the reactor vessel pressure, since the water in the isolation condenser absorbs decay heat that would otherwise cause the pressure inside the reactor vessel to rise.

But the water inside the isolation condenser is of finite volume. In less than 90 minutes after a reactor shut down from 100 percent power, the decay heat from the reactor core will have warmed that water to the point of boiling and begun to boil it away. Boiling water reactors with isolation condensers are supposed to use electric powered pumps to refill the isolation condenser tanks well before its water boils away. Workers at Fukushima had no pumps available to top off the tank after the earthquake took away the normal power supply and the tsunami took away the backup power supply.

With the loss cooling from the isolation condenser, the decay heat from the reactor core boiled away the water from the reactor vessel, exposing the fuel in the reactor core..." [Source: All Things Nuclear - David Wright]

*  ASME mô tả hệ thống làm nguội của nhà máy Fukushima Daiichi với chi tiết hơn.

* Còn đây, atomicpower review "Fukushima Daiichi update: Tuesday May/17 có nói đến sự cố tại isolation condenser. Xin xem: atomicpowerreview blog.

* Twitter - Search : "Fukushima meltdown", "Hoàng sa", v.v. Một thành viên Twitter đọc trước xong lập đường dẫn đến bài này. Xin mở xem.

* The Denki Shimbun (July 15 2011): System devised for natural cooling of reactors after disasters. [Nguyên lý và ý tưởng dùng nhiệt phân rã để vận hành hệ thống làm nguội không phải là mới; cách bố trí thiết bị và hiệu năng hoá chúng của GS Shigenao Maruyama mới là quan trọng. Liệu các nhà thiết kế nhà máy nguyên tử lớn như G.E., Westinghouse, Areva, Rosatom. v.v. có nhập hệ thống này vào các đồ án của mình hay không.]

REUTERS (April 27 2011): UPDATE 1-Q+A-What's going on at Japan's damaged nuclear power plant?

* The Japan Times online (Oct 22 2011): No end in sight for nuclear crisis [Wiki: A reactor is in cold shutdown when, in addition, its coolant system is at atmospheric pressure and at a temperature below 200 degrees Fahrenheit (approx. 95 degrees Celsius). This temperature is low enough that the water cooling the fuel in a light water reactor does not boil even when the reactor coolant system is de-pressurized. Theo bài báo của Japan Times onlỉne ở đây, dù nhiệt độ tại lò có xuống thấp - chưa kể đến điều kiện áp suất trong lò phải bằng áp suất khí quyển bên ngoài - nhưng các chất phóng xạ từ lò vẫn tiếp tục thoát ra ngoài thì chưa có thể gọi là cold shutdown bình thường được. Nếu tính luôn các thanh nhiên liệu đã qua sử dụng cạnh lò thì tình hình chưa có thể gọi là được kiểm soát toàn diện được. ]

* Tin từ Nhật Bản - The Denki Shimbun (May 27 2011): mối quan tâm hiện nay của Nhật là bài toán an toàn hạt nhân tiếp theo vụ Fukushima Daiichi. ["...However, talks for concluding a bilateral nuclear cooperation, which was considered a prerequisite for the nuclear export, have been practically frozen after the earthquake and the nuclear crisis that followed. How Vietnam would react in the wake of the crisis has been a focus of attention "]
* NHK World (April 27 2011): Việt Nam quyết định vẫn xây nhà máy điện hạt nhân [Ghi chú: bài này hôm nay 4/28/2011 đã bị gở bỏ. Nội dung cuộc phỏng vấn có hơi khác so với những cuộc phỏng vấn khác trong tháng ba 2011; ở đoạn đầu có ghi 'nhân dân bức xúc và nhà nước quyết tâm làm nhà máy' (hai bên chưa có mẫu số chung là an toàn điện hạch nhân)]
* Hi vọng một ngày không xa ông  Kiriyenko (ROSATOM) (theo ông này, chỉ cần phá bỏ các nhà máy nguyên tử kiểu cũ - như các lò thuộc thế hệ II chẳn hạn - và xây dựng nhà máy kiểu mới) sẽ có ý kiến công khai về Nhà máy hạt nhân Ninh Thuận (thông tin cho biết Nga sẽ là nhà cung cấp lò hạt nhân đầu tiên cho Việt Nam.) [Xin mở blog NEI Nuclear Notes này, có nhiều điều hay, lạ khác.] Tin (June 1 2011):  Sergey A. Boyarkin (ROSATOM) (nghĩ là ông ta nói đến một simulator - triển khai đến chi tiết nào thì chưa rõ - hơn là một mô hình nhà máy nguyên tử như thật để sinh viên...thực tập; thông tin về Fukushima I chỉ nhắc đến cách sơ sài; tổ 1 - cũ nhất - vẫn có các thanh điều hoà neutron từ dưới đáy lò, đã hoạt động tốt theo cách thụ động, v.v.; công suất thiết kế (của lò hạch nhân) càng lớn - và trong điều kiện khí hậu nhiệt đới -  thì yêu cầu làm nguội nhiệt phân rã khi shutdown càng bức thiết hơn: việc đó càng đúng khi các thanh nhiên liệu đã qua sử dụng sẽ được đặt trong các bể chứa thường làm nguội bằng nước được thiết kế đặt trong cùng phạm vi bảo vệ của lò; có tin ['The Rosatom chief also said Russia is seeking U.S. technologies for dry storage of spent nuclear fuel in the wake of the nuclear crisis in Japan. “It looks that very soon we will have to give up the liquid on-site storage and turn to and use the U.S. technology of dry container storage," Kiriyenko said. "We are working now with U.S. companies on the establishment of a joint venture for the production and manufacture of such containments." '] ông Kiriyenko sang Mỹ để trao đổi về việc làm nguội - không cần nước - các thanh nhiên liệu đã qua sử dụng theo công nghệ Mỹ.)
* ✔AFP (June 23 2011): Russia finds nuclear safety faults after Fukushima
* Google search 'Việt Nam quyết định vẫn xây nhà máy điện hạt nhân (phỏng vấn ông Vương Hửu Tấn trong tháng ba 2011)'  Đọc thêm - Chamtoday - Musa Porome: VIỆT NAM KHÔNG THAY ĐỔI CHỦ TRƯƠNG XÂY LÒ HẠT NHÂN.
* Wiki: Nuclear meltdown. [Mặc dù nhà chế tạo lò phải biết rõ hiện tượng này và thiết kế cho thích hợp; thế nhưng thiết kế rất có thể không làm đúng chức năng đảm bảo vận hành an toàn; chỉ có thực tế mới chứng minh được. Họ thuyết phục các cơ quan chức năng quốc gia và quốc tế và khách hàng bằng những điểm mạnh của sản phẩm của mình...Ngay vừa khi "hạ cánh an toàn" (đang sản xuất điện rồi đi vào bước ngừng sản xuất đúng qui trình), lò hạch nhân vẫn phải được làm nguội liên tục nhiều ngày, trong điều kiện vận hành bình thường không có tai nạn; nếu lõi nhiên liệu không được lấy đi nhiệt phân rã (decay heat) thì trong điều kiện  nào đó sẽ có nguy cơ lõi bị tan chảy (meltdown) và vật/bụi phóng xạ rất nguy hiểm bị phát tán - qua hơi nước và nước làm nguội - do nổ lớn vì hytrô thoảt ra ngoài gây hư hại, rò rĩ do lò, ống bị nứt . [Trong giới chuyên môn, người ta bảo làm gì có chuyện có thiết kế tuyệt-đối-không-thể-làm-sai được, tức là một khi lò (hạch nhân) bắt đầu ngừng hoạt động thì không cần tiếp tục làm nguội chi cả (foolproof walk-away design); quá lắm thiết kế đó (nếu quả tốt như lời hứa) thì cũng chỉ có thể trì hoản thêm 72 - 96 giờ việc làm nguội, trong điều kiện các thiết bị và nguồn điện cần thiết còn nguyên vẹn tiếp theo tai nạn (việc làm nguội phải được liên tục, vâng, cho đến khi đạt được điều kiện cold shutdown.) Trong khi khẩn trương tìm cách giải quyết những rò rĩ phóng xạ (tại nhà máy, trên và trong lòng đất, trong nước và trong không khí), TEPCO còn phải rất vất vả trong việc làm nguội lò và các thanh nhiên liệu đã dùng đặt tại các nơi chứa ngoài lò nếu không muốn có thêm rò rĩ phát tán rộng lớn do việc các thanh nhiên liệu bị tan chảy - meltdown và thiết bị bị hư hỏng hơn nữa; do đó sự giúp đỡ từ bên ngoài công ty rất cần thiết. (Nếu tai nạn tương tự thay vì xảy ra ở Nhật, Fukushima, mà là tại một nước có nền công nghệ phôi thai không có khả năng và tài nguyên chế tạo, sửa chữa những thiết bị đủ cỡ, đủ loại cho kịp thời như TEPCO làm mà tới nay - 30/4/2011 - vẫn chưa xong - và một nguồn nhân lực trong ngành yếu kém, cộng với nguồn tiếp liệu thiết bị vật tư để phòng chống tai nạn không đầy đủ - thì dù có sự giúp đỡ từ bên ngoài  (cơ sở không thường trực - mà nếu có thì cũng chỉ là những đại diện thương mại mà thôi) - thì sự mô tả thích hợp hơn cả là TRỜI SẬP.)]
* Dân làm báo (16 th3 2011): Sinh gần kho đạn, nổ vang trời!!! (VHT: "Khi đó, nếu xảy ra sự cố tương tự như vừa xảy ra ở nhà máy Fukushima, nhà máy điện nguyên tử mà Việt Nam sắp xây sẽ tự động giải nhiệt bằng các cơ chế tự nhiên, không cần tác động của con người cũng như không cần sử dụng nguồn điện bổ sung" (Tham khảo thêm và không có nối kết ở đây: Westinghouse AP1000 - Passive Safety-Related Systems; Normal Residual Heat Removal Systems, v.v.) Xin xem thêm: cold shutdown. [Công suất thiết kế (của lò hạch nhân) càng lớn - và trong điều kiện khí hậu nhiệt đới -  thì yêu cầu làm nguội nhiệt phân rã khi shutdown càng bức thiết hơn. Xin xem hình đồ làm nguội nhiệt phân rã (giả định là ở bất cứ thời điểm nào nhiệt phân rã phát sinh ra phải được tức khắc chuyển đi nơi khác)]
* The Americano (October 25 2010): Russia, Venezuela, Cuba: The Threat of a Nuclear Power Plant ["...The term transient refers to any one of a number of conditions which could occur in a plant and would require the reactor to be shut down. Following shut down, the decay heat removal systems would operate to keep the core from overheating. Certain failures in either the shutdown or the decay heat removal systems also have the potential to cause melting of the core."]